<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" >

<channel><title><![CDATA[SLEID 1 &lsquo;Yn gymeradwy ymysg lliaws ei frodyr&rsquo;: cenhadaeth a chyfeillach D. J. Williams, Abergwaun Diolch am y gwahoddiad i draethu&rsquo;r ddarlith hon eleni, edmygaf eich menter yn gofyn i rywun nad yw&rsquo;n ddiwinydd i draethu ar rywun nad - Blog]]></title><link><![CDATA[http://www.cofiantdj.net/blog]]></link><description><![CDATA[Blog]]></description><pubDate>Sun, 16 Aug 2026 14:06:54 -0700</pubDate><generator>Weebly</generator><item><title><![CDATA[D. J. yn Abergwaun - y blynyddoedd cynnar]]></title><link><![CDATA[http://www.cofiantdj.net/blog/d-j-yn-abergwaun-y-blynyddoedd-cynnar]]></link><comments><![CDATA[http://www.cofiantdj.net/blog/d-j-yn-abergwaun-y-blynyddoedd-cynnar#comments]]></comments><pubDate>Sat, 24 Sep 2011 20:08:46 GMT</pubDate><category><![CDATA[Uncategorized]]></category><guid isPermaLink="false">http://www.cofiantdj.net/blog/d-j-yn-abergwaun-y-blynyddoedd-cynnar</guid><description><![CDATA[Diwrnod arall yn Aberystwyth ddoe yn darllen papur Abergwaun The County Echo. Darllen 1923-5 ar feicroffilm gan nodi'r pethau y bydd angen copi ohonynt. Athro yn yr Ysgol Uwchradd oedd D. J. , ond yn ddiwyd iawn tu fa's i oriau gwaith. Ef oedd ysgrifennydd Cymrodorion Abergwaun, yn trefnu darlithoedd ac yn anfon newyddion ac adroddiadau i'r papur lleol; ymhlith y siaradwyr yr oedd gw&#375;r y daeth dan eu dylanwad yn ystod y blynyddoedd hyn, Ambrose Bebb, George M. Ll. Davies a Saunders Lewis. D [...] ]]></description><content:encoded><![CDATA[<div  class="paragraph editable-text" style=" text-align: left; ">Diwrnod arall yn Aberystwyth ddoe yn darllen papur Abergwaun <em>The County Echo</em>. Darllen 1923-5 ar feicroffilm gan nodi'r pethau y bydd angen copi ohonynt. Athro yn yr Ysgol Uwchradd oedd D. J. , ond yn ddiwyd iawn tu fa's i oriau gwaith. Ef oedd ysgrifennydd Cymrodorion Abergwaun, yn trefnu darlithoedd ac yn anfon newyddion ac adroddiadau i'r papur lleol; ymhlith y siaradwyr yr oedd gw&#375;r y daeth dan eu dylanwad yn ystod y blynyddoedd hyn, Ambrose Bebb, George M. Ll. Davies a Saunders Lewis. Dyma bwt o adroddiad yr <em>Echo&nbsp;</em>ar ddarlith SL yn &nbsp;Abergwaun, 16 Ionawr 1925: 'Testun y ddarlith ydoedd "Y Genedl," a barnai llawer a'i clywodd mai dyma un o'r pethau goreu ymhlith llawer o anerchiadau godidog ereill, a gawsom eto yng Nghymrodorion Abergwaun. Dyma'n ddiau un o'r meddylwyr mwyaf meistrolgar a mwyaf di ofn ei farn yng Nghymru heddyw. Os ca efe fywyd ac iechyd diau y gedy ei &ocirc;l ar feddwl a ll&ecirc;n yr oes hon'.&nbsp;<br />&nbsp;Roedd y Cymrodorion hefyd yn llwyfannu drama flynyddol (<em>Maesymeillion</em>&nbsp;ac <em>Y Bobl Fach Ddu</em>&nbsp;e.e.), rhan fach o symudiad dramatig afieithus y cyfnod yng Nghymru, D. J. yn trefnu, weithiau'n cynhyrchu.<br />Roedd e hefyd yn greadur gwleidyddol; a'r cyfrwng i'w weithgarwch ar &ocirc;l dod i Abergwaun yn 1919 oedd y Blaid Lafur. Fel ei gyfaill iau Waldo Williams roedd yn gefnogwr cryf i Willie Jenkins,yr ymgeisydd Llafur mewn mwy nag un etholiad yn ystod y blynyddoedd hyn. Wedi'i ddadrithio yn ei gartref 'naturiol' yn y Blaid Ryddfrydol, a gan Lloyd George yn neilltuol, bu'n dal swyddi yn y Blaid Lafur ac yn siarad yn ei chyfarfodydd. Byddaf yn ceisio olrhain ei symudiad tuag at fod yn un o aelodau sylfaen y Blaid Genedlaethol yn 1925 (mae ysgrif allweddol ganddo yn esbonio'i safbwynt yn <em>The Llanelli Labour News</em>&nbsp;yn 1925). Deuthum ar draws dwy ysgrif wleidyddol na wyddwn am eu bodolaeth yn yr <em>Echo, </em>ac fe'u hychwanegais gyda manion eraill at gyhoeddiadau D. J.<br /><strong>Pontgynon</strong><br />Rhaid ceisio ymddisgyblu wrth ddarllen hen bapurau, a pheidio &acirc; chanlyn pob sgwarnog sy'n codi. Ond anodd cadw dyn rhag mynd ar &ocirc;l ei dylwyth. Mae unrhyw gyfeiriad yn yr <em>Echo</em>&nbsp;at ardal Brynberian a Ffynnongroes ac yn arbennig at gwrdd cystadleuol yng nghapel Pontgynon yn mynd i afael ynof. Un o Rysiaid Pontgynon ydwyf i o ran fy ngwreiddiau. &nbsp;(Y ffarm a roes ei enw i'r capel.) Symudodd fy hen dadcu, Dan Rees, mab ifancaf James Rees Pontgynon, &nbsp;i ffermio Llain Fawr ger Eglwyswrw. Roedd ei fab, John Rees (Wncwl Joni, nad wyf yn ei gofio) yn gydfuddugol yng nghystadleuaeth yr ysgrif yng Nghyfarfod Cystadleuol Pontgynon yn 1921, ac roedd Reesiaid Pontgynon yn amlwg yn y trefnu a'r cystadlu yn ystod y blynyddoedd hyn. O fawr ddim diddordeb i chi mae'n si&#373;r, ond cyfareddol i mi!</div>  ]]></content:encoded></item></channel></rss>